Giải tríHmong_MediaLịch sử Dân tộcNewsSự kiệnVăn hóa - Phong tục

Đánh cầu, một di sản văn hóa phi vật thể của dân tộc H’mông đang trên đà tuyệt chủng

Đá cầu, một di sản văn hóa phi vật thể của dân tộc H’mông đang trên đà tuyệt chủng. Dân tộc H’mông là một dân tộc cổ xưa, trong quá trình đấu tranh sinh tồn lâu dài đã dần dần rèn giũa tính cách ngoan cường, dũng cảm, đồng thời nuôi dưỡng cho mình một nền văn hóa phong phú, lành mạnh. 

Tại khu vực ở phía đông bắc của huyện tự trị Cát Thủy, tỉnh Quý Châu, một loại hình hoạt động thể thao và văn hóa dân gian chơi đá cầu của người H’mông đã từng rất phổ biến. Nhưng những năm gần đây, hoạt động tốt đẹp này đã dần mai một.
    Quả cầu hay còn gọi là cầu đá H’mông bọc vải tròn, có dài cả lông khoảng 30 – 50cm, quả cầu này được buộc bằng lông của gà trống địa phương và gà lôi đực, được trang trí bằng những sợi lông đuôi gà tơ sặc sỡ. Bên trong quả cầu chứa ba đồng xu và hai đô la bạc, được bọc trong mỗi loại vải hoặc len sáng màu, khi bị rung hoặc vỗ mạnh, sẽ mềm và đàn hồi, thỉnh thoảng có thể tạo ra tiếng va chạm kim loại giòn. Đây cũng được coi là một trong những môn Đánh cầu(Ntau ntxiv) hay ném pao ở nơi khác vì trong những năm đấu trang sinh tồn chạy tệ nạn đã sáng tạo ra ý tưởng mới từ bộ môn này. Toàn bộ môn đá cầu trông giống như một quả cầu lông lớn và cách chơi tương tự như môn cầu lông. Hai người chơi nhưng cầu lông được chơi bằng vợt và đá cầu bằng tay, chơi cầu lông có tính chất thi đấu và giải trí. Đá cầu chỉ là một loại biểu diễn và tương tác xã hội. Theo cách, không có bản chất trò chơi. Hầu hết nam nữ thanh niên của dân tộc H’mông đều sử dụng phương pháp này để tìm kiếm đối tượng, hàn huyên tình yêu và thiết lập hôn nhân hạnh phúc.

    Không có tài liệu nghiên cứu về đá cầu có nguồn gốc từ khi nào, tôi nghe những người già của dân tộc H’mông kể rằng nó đã có từ “thời thượng cổ”. Loại hoạt động này rất phổ biến giữa đàn ông và phụ nữ H’mông. Hàng năm vào dịp lễ hội mùa xuân, từ mồng hai đến mười bốn, các hội lễ tết đá cầu của các làng đều chật cứng người, những con cầu đủ màu sắc tung bay, lau sậy, tiếng hát du dương, hào hùng. Hàng trăm ngôi làng của người H’mông từ thị trấn Sanhe, thị trấn Lalan, thị trấn Dayu, thị trấn Miaolong đến thị trấn Gaodong, thị trấn Jiaoli, thị trấn Pu’an, thị trấn Yangji đều giống như vậy, thậm chí một số người Hán ở khu vực này, bị ảnh hưởng bởi điều này, Shui và Buyi các làng cũng có sân chơi đá cầu của riêng họ, sôi động như ở làng H’mông.
    Khi tôi còn trẻ, tác giả đang trong thời kỳ “Cách mạng Văn hóa” khi phái “Cánh tả” cực đoan thịnh hành ở nước ta, tôi còn nhớ vào ngày mồng 3 tháng Giêng âm lịch, tôi đã tận mắt chứng kiến cảnh tượng này: Xã Gia Lạp Ủy ban Cách mạng cử cán bộ và dân quân đến dọn dẹp từng hội trường đá cầu. Khi họ đến Đá cầu Xinzhai để xua đuổi những nam nữ thanh niên đang chơi đá cầu, họ đã vấp phải sự phản kháng kiên quyết của những người trẻ tuổi. Họ chất vấn tổ công tác: “Chúng tôi làm việc quanh năm và chỉ chơi mấy ngày Tết. Chúng tôi phạm tội nào?” Họ tiếp tục chơi đá cầu, ca hát, nhảy cầu, nói cười và từ chối, sơ tán. Cán bộ tổ công tác vô cùng tức giận chỉ tay đe dọa người đứng đầu nhóm và nói: “Mày phá nát khu nghiên cứu nông nghiệp Dazhai! Ngày mai sắp bắt đầu rồi. Nếu mày không bắt đầu được thì tao sẽ tìm các ngươi! ”Nói xong, hắn ảm đạm rời đi khỏi nhóm đá cầu Đường. Điều này cho thấy vị trí của Đá cầu trong đời sống của người H’mông quan trọng như thế nào!

   Tuy nhiên, loại hình sinh hoạt dân gian tốt đẹp được đồng bào H’mông coi là lẽ sống này đã dần bị lãng quên trong những năm gần đây và hầu như không còn nữa. Tại sao lại có hiện tượng này? Tôi cho rằng có 4 nguyên nhân dẫn đến điều này, thứ nhất là sự xâm nhập liên tục của nền văn hóa quốc gia hiện đại nam nữ cần học cái chữ và ở tại trường nên đã khiến cho các hoạt động đá cầu yếu ớt tự nhiên dần lùi lại. 2. Với quá trình đổi mới, mở cửa của đất nước không ngừng sâu rộng và từng bước hình thành nền kinh tế thị trường, nhịp sống, cơ hội giao tiếp, quan niệm về hôn nhân và tình yêu của con người đã có những thay đổi lớn. đầu năm mới như một phương thức giao tiếp chính, vì nó dần mất đi chức năng của nó nên bị mọi người gạt ra ngoài. 3. Với việc thực hiện có hiệu quả chính sách cơ bản của quốc gia về kế hoạch hóa gia đình, tỷ lệ sinh của vùng dân tộc H’mông rộng lớn đã giảm dần, số thanh niên giảm tương đối, và sự phổ biến của các hội trường đá cầu không bùng nổ. 4. Xu hướng chơi mạt chược, poker và bóng đá giải trí ở các thành phố và thị trấn trung tâm dần dần xâm nhập vào Làng H’mông, và xu hướng chơi đá cầu ngày càng thưa dần.
    UNESCO đang nỗ lực không ngừng để bảo vệ sự đa dạng của văn hóa nhân loại, đồng thời chính phủ Trung Quốc cũng đang tiến hành mạnh mẽ các hoạt động khai quật và cứu hộ các di sản văn hóa phi vật thể. Nếu công cuộc xây dựng kinh tế của chúng ta đi lên, nhưng nhiều nền văn hóa dân tộc đặc sắc bị mất đi, thì điều này sẽ đi ngược lại mục đích cải cách và mở cửa của chúng ta. Hoạt động đá cầu chắc chắn là một hoạt động lành mạnh, là một di sản văn hóa phi vật thể đặc sắc, chúng ta có nghĩa vụ bảo vệ và phát huy nó. Theo tôi, sự sụp đổ của hoạt động đá cầu không phải là tiến bộ, mà là nỗi buồn! Điều này đúng với tất cả các dân tộc thiểu số, điều này cũng đúng với người anh cả của dân tộc Hán và của cả dân tộc Trung Quốc.

Nguồn: Trích dẫn tác giả của SINA – Ảnh: Minh họa Internet

Chia sẻ ngay

About Author

I love

Comment here